افزودنی بتن

سابقه استفاده از مواد افزودني در ساخت و ساز بسيار طولاني است. معروف است كه روميان از چربي هاي حيواني، شير و خون براي بهبود مشخصات مصالح ساختماني خود استفاده مي كرده اند. استفاده از اين مواد عمدتا به بهبود كارايي مي انجاميد، علاوه بر آن خون به دليل دارا بودن هموگولوبين مي توانست به نوعي توليد حباب هاي هوا بنمايد كه دوام مصالح ساختماني را بهبود مي بخشيد. چيني ها از خمير برنج، روغن تانگ و ملاس براي بهبود خواص مصالح استفاده مي كردند. در ايران نيز از تخم مرغ، خاكستر كوره حمام، پشم حيوانات و مواد مشابه براي ساخت ساروج و بهبود ويژگيهاي مصالح مورد استفاده در ساخت و ساز استفاده مي نمودند. معماران قديمي با استفاده از اين مواد شاهكارهايي در دوره هاي مختلف تاريخي را بنا كرده اند كه شايد بدون استفاده از اين مواد ساخت اين سازه ها امكان پذير نمي بود. نمونه هايي از اين سازه ها گنبد پانتئون رم در دوران امپراطوري رم كه در زمان خود بلندترين ارتفاع گنبد را داشته است و طاق عباسي طبس دوره صفويه كه بلندترين سد دوقوسي دنيا در زمان خود بوده است و گنبد سلطانيه زنجان كه در زمان خود بزرگترين گنبد آجري دنيا بود و اكنون بعد از سانتاماريا دلفيوره و اياصوفيه سومين گنبد بزرگ دنيامي باشد. استفاده از اين مواد در برخي ساخت و سازهاي سنتي هنوز هم ادامه دارد. admixture
در ایران:

اولين شواهد از كاربرد مواد افزودني شيميايي در ايران به دهه 1350 برمي گردد. در دهه 1360 كاربرد اين افزودني ها با گسترش چشم گيري مواجه نبود. از دهه 1370 به بعد مشخصا در ساخت سدهاي بتني روان كننده ها و مواد حباب ساز به كار رفته اند و در حال حاضر هم پروژه هاي سدسازي بزرگترين محل استفاده از اين نوع افزودني ها هستند. البته در ساخت اسكله هاي بتني و سازه هاي جنوب كشور مخصوصا به جهت لزوم ساخت بتن هاي پايا و با نسبت كم آب به سيمان، كاربرد فوق روان كننده ها اجتناب ناپذير است. با اين همه همانگونه كه قبلا ذكر شد در كشورمان ايران، ميزان مصرف مواد افزودني شيميايي تا متوسط درصد مصرف در كشورهاي ديگر در فاصله معناداري قرار دارد و خصوصا صنعت بتن آماده كه سهم قابل ملاحظه اي از توليد و مصرف بتن را در كشور به خود اختصاص مي دهد از مستعدترين بخش هايي است كه بايد به ويژگي هاي ارزشمند افزودني هاي شيميايي بپردازد و آن را مورد مصرف قرار دهد.

پيشرفت هايي كه طي چند دهه اخير در تكنولوژي بتن به وجود آمده است بدون شك به پيدايش و نوآوري فراواني كه عرصه تكنولوژي مواد شيميايي پديد آمده ارتباط دارد. استفاده از افزودني هاي شيميايي جديد موجب دستيابي به برتري هاي فني و ويژگي هاي رفتاري برتر بتن و همچنين سهولت در اجرا و صرفه جويي در نيروي كار شده است، بنابراين ضروري است كه دانش و فناوري كاربرد مواد افزودني شيميايي در ايران بيش از گذشته توسعه يابد.

در حال حاضر مصرف ساليانه افزودني هاي بتن در جهان حدود 21 الي 31 ميليارد تن تخمين زده مي شود.

انواع افزودنی ها:

مواد افزودنی موادی غیر از سیمان پرتلند، آب، سنگدانه ها و الیاف هستند که به منظور بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی بتن، به مخلوط بتن اضافه می گردند. افزودنی های بتن بر حسب نوع عملکرد خود می توانند به قرار زیر دسته بندی می شوند:
  1. مواد افزودنی حباب ساز
  2. مواد افزودنی کاهنده آب
  3. مواد افزودنی کندگیر کننده
  4. مواد افزودنی تسریع کننده
  5. مواد افزودنی روان کننده ها و فوق روان کننده ها
  6. مواد افزودنی معدنی بسیار ریز شده
  7. سایر افزودنی ها
دلیل مصرف افزودنی ها:
  1. کاهش قیمت ساخت و اجرای بتن (این آیتم، با توجه به قیمت ارزان سیمان در ایران، فعلا توجیه اقتصادی ندارد.)
  2. بهبود برخی از خواص  بتن نظیر آب بندی، روانی، افزایش مقاومت فشاری، مقاومت بیشتر در برابر عوامل مخرب و غیره
  3. برای اطمینان از حفظ کیفیت بتن در هنگام مراحل اختلاط، حمل، ریختن و عمل اوری بتن در شرایط آب و هوایی مختلف
  4. غلبه بر یرخی پیشامدهای ناگهانی در حین عملیات بتن ریزی

علی رغم این موارد، تاکید بر این نکته ضروری است که هیچ ماده افزودنی از هر نوع و هر مقداری که باشد، نباید به عنوان جانشینی برای اجرای خوب بتن تلقی گردد.  میزان تاثیر مواد افزودنی، به عواملی از جمله نوع، جنس و مقدار سیمان، آب، شکل سنگدانه، نسبت ترکیب، زمان اختلاط، اسلامپ و دمای هوا بستگی دارد.

 مقدار مصرف افزودنی بتن بر اساس دز مصرف پیشنهادی تولید کننده و همچنین پس از انجام تست های آزمایشگاهی با مصالح واقعی مشخص می گردد که برای هر محصول متفاوت می باشد.

لازم به ذکر است بر اساس قانون اصلاح قوانین و مقررات سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، تولید و فروش افزودنی های بتن (غیر از ضد یخ) نیازمند کسب علامت استاندارد اجباری برای این محصولات می باشد. شرکت الماس آبی با رعایت استاندارد ملی شماره 2930 از علامت استاندارد ایران برای محصولات افزودنی بتن استفاده می نماید.